Sindirim ve boşaltım sağlığına yönelik tıbbi değerlendirmelere göre, haftada üç kez ile günde üç defa arasında değişen büyük tuvalete çıkma periyotları normal kabul ediliyor. Uzmanlar, bireylerin beslenme düzeni, fiziksel aktivite seviyesi ve sıvı tüketiminin dışkılama sıklığını belirleyen temel unsurlar olduğunu vurguluyor.
Bristol Dışkı Skalası ve Dışkı Tipleri
Tıp çevrelerinde dışkının kıvamı, rengi ve biçimi sindirim sisteminin işleyişini gösteren ana göstergeler arasında yer alıyor. Bristol Görsel Dışkı Ölçeği kapsamında tanımlanan formlardan tip 3 ve tip 4 sağlıklı sindirimi temsil ederken, tip 1 ile tip 2 kabızlığa, tip 5 yetersiz lif alımına, tip 6 ve tip 7 ise ishale işaret ediyor.
Genel Cerrahi ve Proktoloji Uzmanı Op. Dr. Levent Tezcan, ölçek dışındaki akut durumlara ilişkin şu açıklamayı yaptı:
nerdeyse tamamı sulu bir kıvamda olan; köpüklü, sümüklü, pis kokulu ve fışkırır tarzda çıkan bu dışkı örneği sıklıkla yoğun alkol alımları veya çeşitli ilaç kullanımları sonucu görülüyor ve en kısa sürede tıbbi destek alınmasını gerektiriyor.
Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Sophie Balzora ise boşaltım alışkanlıklarına dair değerlendirmesinde şunları kaydetti:
kişi herhangi bir sindirim problemi yaşamıyorsa ve günde üç defadan, üç günde bire varan sıklıkla tuvalete çıkıyorsa, bunun normal olarak kabul edildiğini belirtiyor. Tuvalete çıkma sıklığının ne yediğimizden ne kadar egzersiz yaptığımıza; hatta uyku miktarımıza kadar pek çok değişkene bağlı olduğunu belirten Dr. Balzora, hormonal değişimlerin ve kullanılan ilaçların da kısa ya da uzun vadeli olarak boşaltım sisteminde değişikliğe yol açtığını belirtiyor.
Kabızlık ve İshal Durumlarında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Hareketsiz yaşam tarzı, yetersiz sıvı ve lif alımı, aşırı süt ürünü ya da şeker tüketimi kabızlığın başlıca nedenleri arasında sıralanıyor. Ağrı kesiciler, antidepresanlar, demir veya kalsiyum içerikli ilaçların uzun süreli kullanımı da bağırsak hareketlerini yavaşlatabiliyor.
Kabızlık sorununun kontrol altına alınması için uygulanan temel beslenme ve yaşam alışkanlıkları şunlardır:
Günde ortalama 1,5-2 litre su tüketilmeli ve sıvı alımı artırılmalıdır.
Tahıl, erik suyu, elma, avokado ile kuru incir, kayısı ve mürdüm eriği gibi lif oranı yüksek besinler tercih edilmelidir.
Ispanak, lahana, kereviz, pırasa, pancar ve baklagil tüketimine ağırlık verilmelidir.
Tuvalet ihtiyacı ertelenmemeli, bağırsak hareketlerini artıran laksatif ilaçlar yalnızca hekim kontrolünde alınmalıdır.
Vücuttan su, vitamin ve mineral kaybına yol açan ishal tablosu ise lif eksikliği, kalın bağırsakta bakteri oluşumu, aşırı yağlı beslenme ve kronik stres kaynaklı gelişebiliyor.
