Rusya’nın Sibirya bölgesinde İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü çalışanı 28 yaşındaki biyokimya uzmanı Daria Shipilova’nın akciğer vebası şüphesiyle yaşamını yitirmesi, bölgede karantina önlemlerini ve örtbas tartışmalarını tetikledi. Yaklaşık 200 temaslının tecrit edildiği olayda, enfeksiyonun laboratuvar sızıntısından değil Moğolistan sınırındaki yabani sincaplardan bulaştığı ihtimali üzerinde duruluyor.
Shipilova’nın yüksek güvenlikli tesiste bir deney tüpünü düşürerek enfekte olduğuna yönelik ilk iddialar, enstitüdeki meslektaşları tarafından reddedildi. Çalışma ortamında cam tüp dahi bulundurulmadığını aktaran çalışma arkadaşları, araştırmacının vefatından hemen önce Moğolistan sınırındaki Buryatya bölgesine gerçekleştirdiği saha çalışmasına işaret ediyor.
Bölgedeki vahşi sincap popülasyonunun veba etkeni olan Yersinia pestis bakterisini doğal yollarla taşıdığı biliniyor. Araştırmacılar, genç uzmanın arazi görevi esnasında enfekte kemirgenler veya taşıyıcı pireler vasıtasıyla hastalığa yakalandığını ve durumun solunum yoluyla hızla bulaşabilen akciğer vebasına evrildiğini değerlendiriyor.
Resmi kayıtlara “sebebi belirsiz zatürre” olarak geçirilmesine rağmen temaslı yüzlerce kişinin karantinaya alınması, yerel hastaneler ile binlerce işçinin bulunduğu yerleşimin alarma geçirilmesi tedirginliği artırdı. Devlet medyasındaki saha görevine dair ilk paylaşımların silinmesi kuşkuları beslerken, Rus makamlarının bölgede veba vakası bulunmadığı yönündeki beyanatları kamuoyunda tartışılmayı sürdürüyor.
