Türkiye’nin su ihtiyacı bulunmayan taşlık ve kireçli arazilerinde gelişim gösteren kapari bitkisi, dış pazardaki güçlü talebiyle tarım sektöründe öne çıkıyor. Derin kök sistemiyle kuraklığa direnç gösteren ürün, Türkiye’yi İspanya ve Fas ile birlikte küresel pazarın başlıca tedarikçilerinden biri haline getirdi.
Susuz Topraklarda Yetişerek Erozyonla Mücadeleye Katkı Sağlıyor
Kökleri toprağın derin katmanlarına kadar inebilen kapari, ek sulamaya gereksinim duymadan yaşam döngüsünü tamamlayabiliyor. Tarıma uygun görülmeyen eğimli sahalarda gelişimini sürdüren bitki, aynı zamanda toprak kayması ve erozyon riskini azaltıcı etkisiyle değerlendiriliyor.
Anadolu coğrafyasında hem yabani olarak toplanan hem de planlı ziraat yoluyla üretilen ürün, bölge koşullarına göre iki temel türe ayrılıyor:
Kıyı Şeridi: Ege ve Akdeniz’de yer alan İzmir, Aydın, Manisa, Denizli, Muğla, Antalya ve Mersin boyunca 300 metre rakıma kadar olan alanlarda “boylu kapari” (Capparis spinosa) yayılım gösteriyor.
İç ve Doğu Bölgeler: İç Anadolu, Geçit Kuşağı, Güneydoğu Anadolu’daki Şanlıurfa, Mardin, Batman illeri ile Doğu Karadeniz’in iç vadilerinde 1.800 metre rakıma kadar “bodur kapari” (Capparis ovata) doğal olarak yetişiyor.
Kültür Tarımı Yaygınlaşıyor, Avrupa Pazarından Yoğun Talep Geliyor
Ekonomik değerinin artmasıyla birlikte Burdur, Manisa, Denizli, Antalya, Muğla, Kırıkkale ve Tekirdağ illerinde özel plantasyonlar oluşturuldu. Üreticiler daha önce tarımsal amaçla kullanılmayan taşlık arazileri bu bahçeler sayesinde üretime dahil ediyor.
Elde edilen mahsul işlenerek turşu, konserve veya kozmetik ile farmakoloji sanayisi için ham madde biçiminde başta Avrupa devletleri olmak üzere uluslararası pazarlara sevk ediliyor. Ürün yurt içinde ise zincir marketlerde, gurme dükkanlarda, aktarlarda ve şarküterilerde satışa sunuluyor.
Tarihsel geçmişi eskiye dayanan kapari, Anadolu halk kültüründe gebre otu, kedi tırnağı, keper, menginik ve hint hıyarı isimleriyle de tanınıyor.
