Avrupa Uzay Ajansı verilerine göre Dünya yörüngesindeki kullanım dışı uydu, roket parçası ve enkazlardan oluşan insan kaynaklı atıkların toplam kütlesi 17 bin ton barajını geçti. Yüksek hızla hareket eden milyonlarca parçanın oluşturduğu yoğunluk, aktif uzay görevleri ve çalışan uydular için ciddi bir çarpışma tehdidi yaratıyor.
Gözetleme sistemleri hâlihazırda yörüngedeki 46 binden fazla yapay nesneyi düzenli takip altında tutarken, operasyonel durumdaki uydu sayısı yaklaşık 16 bin civarında bulunuyor. İzleme kapasitesinin dışında kalan küçük parçacıklar da hesaba katıldığında, uzaydaki toplam nesne miktarının kayıtlardakinden çok daha yüksek olduğu kaydediliyor.
Yörüngede Milyonlarca Parça Dolaşıyor
ESA’nın güncel modellemeleri, boyutu 10 santimetrenin üzerinde yaklaşık 68 bin 450 nesnenin yörüngede yer aldığını öngörüyor. Ölçüleri 1 ile 10 santimetre arasındaki cisimlerin sayısının 1,5 milyona ulaştığı, 1 santimetreden daha küçük cisimlerin ise yüz milyonları bulduğu belirtiliyor. Yüksek süratle dönen bu minik parçalar dahi çalışan uydularda büyük tahribata yol açabiliyor.
Temizlik Görevleri ve Zincirleme Çarpışma Riski
Yörüngedeki kirliliği kontrol altına almak isteyen ESA, atık oluşumunu engellemenin yanı sıra eski uzay araçlarını toplamayı planlıyor. Bu doğrultuda yürütülen ClearSpace-1 projesi kapsamında, ömrünü tamamlamış bir uzay aracının yakalanarak kontrollü biçimde atmosfere sokulup imha edilmesi hedefleniyor.
Uzay araçlarının yörüngede onarılması ve görev sürelerinin uzatılması için yeni teknolojiler geliştiren ajans, zincirleme çarpışma riskinin önüne geçmeyi amaçlıyor. Olası bir çarpışmanın binlerce yeni parça saçarak diğer uzay araçlarını tehdit etmesi ihtimali, mevcut çöplerin aktif biçimde temizlenmesini zorunlu kılıyor.
