Colorado Eyalet Üniversitesi araştırmacıları, binaların çatılarındaki güneş panellerinin altında yetiştirilen safranın gölgesiz alanlara göre iki kat daha fazla ürün verdiğini tespit etti. Geliştirilen agrivoltaik model, çatı zeminlerinde hem elektrik enerjisi üretimini hem de yüksek gelir getiren değerli baharat tarımını eş zamanlı mümkün kılıyor.
Işık Oranı ve İklim Şartlarına Göre Değişen Verim
CSU bünyesindeki Denver Spur kampüsünde yürütülen deneylerde, yüzde 40 ışık geçirgenliği sunan panellerin altındaki safran parselleri incelendi. Yeşil çatıların süzek ve besin yönünden zayıf toprak yapısının safran bitkisi için elverişli ortam sağladığı belirlendi.
Jennifer Bousselot ve Reece Bailey tarafından hazırlanan raporda, panellerin yetiştirme zemininden 1,8 ila 2,4 metre yüksekliğe yerleştirilmesi ve ışığın yüzde 30 ila 40’ını geçirmesi tavsiye edildi. Doğu Fas bölgesinde 24 ay süren bir diğer saha çalışmasında ise en yüksek mahsulün yüzde 30 gölgeleme seviyesinde elde edildiği ve evrensel tek bir ışık standardının bulunmadığı kaydedildi.
Beş Yıllık Gelir Projeksiyonu ve İş Gücü İhtiyacı
Araştırma ekibinin hazırladığı ekonomik projeksiyonda, 46 kilovat kapasiteli çatı paneli ve yaklaşık 405 metrekarelik tarım alanı baz alındı. Gramı 35 dolardan satılan safran, tanesi 25 sent olan soğanlar ve 5 yılda 13 bin 470 dolarlık elektrik üretimiyle, sistemin 5 yılın sonunda yaklaşık 61 bin dolar (yaklaşık 3 milyon lira) net gelir sağlayabileceği hesaplandı. İlk yıl maliyetlerinin geliri aştığı ve bu bütçeye sıfırdan çatı paneli kurulumunun dahil edilmediği bildirildi.
Üretim aşamasındaki en temel güçlük ise hasat sürecinin gerektirdiği yoğun insan emeği olarak öne çıkıyor. Vermont Üniversitesi verilerine göre 1 gram kurutulmuş ürün için 159 ila 179 çiçeğin elle toplanarak tepeciklerinin ayrılması gerekirken, ekim ve kasım aylarındaki hasat dönemi üreticilere sezon sonu ek gelir fırsatı tanıyor.
Panellerin yarattığı gölgenin bitkilerin sulama ihtiyacını ve ısı stresini azalttığı aktarıldı. Bununla birlikte CSU uzmanları, dikimden hasada kadar tüm aşamaların elle yürütülmesi nedeniyle çatı sistemlerinin kurulum ve işletim süreçlerinde planlı bir yönetim gerektiğini belirtti.
