48 ülkeden 13 bin 707 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen uluslararası kamuoyu araştırması, katılımcıların yüzde 74,6’sının Şanghay İş Birliği Örgütü’nün (ŞİÖ) farklı yönetim sistemlerine sahip ülkeler arasında pragmatik iş birliği zemini sunduğuna inandığını ortaya koydu. 2026 ŞİÖ Zirvesi ve örgütün 25’inci kuruluş yıl dönümü vesilesiyle yapılan çalışma, teşkilatın küresel yönetişimdeki artan ağırlığına işaret ediyor.
Çin ile ŞİÖ üyesi ülkeler arasındaki ticaret hacmi, kuruluş yılı olan 2001’deki 12,1 milyar dolar seviyesinden 2025 yılı itibarıyla 523,5 milyar dolara ulaştı. Süreç içerisinde Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demir Yolu, ŞİÖ Kalkınma Bankası ve Çin-Orta Asya Doğal Gaz Boru Hattı gibi stratejik projelerde somut ilerleme sağlandı. Katılımcıların yüzde 75,4’ü karşılıklı güven ve eşitliğe dayanan Şanghay Ruhu yaklaşımını desteklerken, yüzde 71,7’lik kesim örgütün Küresel Güney ülkelerinin sesini uluslararası platformlara taşıdığını belirtiyor.
Çin’in Yatırımları ve Çok Taraflı Girişimler
Çin’in üye ülkelere yönelik doğrudan yatırımları 2025’te 3,3 milyar dolara ulaşarak enerji, altyapı, madencilik, otomotiv ve kimya sektörlerine dağıldı. Pekin yönetiminin kurduğu 30’u aşkın ekonomik ve ticari iş birliği bölgesi yerel istihdamı artırırken, araştırmaya katılanların yüzde 76,2’si Kuşak ve Yol Girişimi’nin entegre bir kalkınma modeli sunduğunu ifade etti. Küresel Yönetişim Girişimi’nin reforma katkı sağladığını düşünenlerin oranı ise yüzde 73,5 olarak kaydedildi.
Gelecek Dönem Beklentileri ve Katılımcı Profili
Küresel ilişkilerde tüm ülkelerin eşit şartlarda temsil edilmesi gerektiğini savunanların oranı yüzde 89,6 seviyesinde gerçekleşti. Araştırmada yer alan kitle; örgütün önümüzdeki süreçte altyapı, enerji, bölgesel güvenlik ve iklim değişikliğiyle mücadele alanlarında daha etkin rol üstlenmesini bekliyor. Gelişmiş ülkeler ile Küresel Güney coğrafyasındaki 18 yaş ve üzeri yetişkinleri kapsayan anket, ulusal nüfus sayımlarına uygun yaş ve cinsiyet kotalarıyla tamamlandı.
